
قسمتی از خالص زعفران که به رنگ قرمز می باشد و در اتنهای تار زعفران قرار دارد و در این مدل دیگر خبری از قسمت زردی و یا ریشه زعفران نیست. گفتنی است قدرت رنگ دهی در این نوع زعفران زیاد است.

نبات، نسل قدیم آبنبات های امروزی است و یکی از پرمصرفترین انواع نبات، نبات چوبی و نبات شاخه است. اغلب از شاخه نبات برای تزیین یا شیرین کردن چای و نوشیدنیهای گیاهی استفاده میشود.

هل یکی از چاشنیهای معطر مورد استفاده در بعضی از غذاها، نانها، شیرینیها و بهخصوص مرباها و طعمدهنده بعضی نوشیدنیها مثل چای است.میوه گیاهی از تیره زنجبیلهاست و انواع مختلفی شامل هل سیاه، هل سفید و هل سبز دارد.

بهار نارنج شکوفه درخت نارنج است که در عطرسازی و ساختن اسانس، انواع نوشیدنیهای فصلی و عرقیجات و تهیه مربا، گز، سوهان کاربرد بسیار دارد.بهار نارنج اثرات آرامبخش ملایم بر سیستم عصبی، برای کاهش اضطراب دارد.
زعفران یا زَرپَران یا گیبان یا کیپان یا ظفر ظوفون یا توشون توشون یا قدیان یا پوپون یا اوفان یا اوفون یا دوفون یا نینین یا نینان یا بیبان یا کبان یا گیبیلان یا گیبییعن گیاهی از تیرهٔ زنبقیان و سردهٔ زعفران است و گرانترین ادویه ایرانی محسوب میشود که در آشپزی کاربرد دارد. پیاز زعفران، یک پوشال قهوهای رنگ دارد که از آن نگهداری میکند. پس از این که پیاز این گیاه کاشته میشود، فرایند رشد آغاز شده و یک ساقه (تیج) درست میشود و سر آن غنچه میزند. کلاله و خامهٔ زرشکی رنگ گل زعفران برداشت میشود و پس از باز کردن گل، آن را خشک میکنند؛ این قسمت به عنوان چاشنی و رنگ دهندهٔ غذاها استفاده میشود.
زعفران گیاهی کوچک، چندساله و پیازدار است که ارتفاع آن بین ۱۰ تا ۳۰ سانتیمترمیرسد. از وسط پیاز یا قاعده ساقه، تعدادی برگ باریک و دراز خارج میشوند. در میان برگها، ساقهای گلدار رشد میکند که به یک تا سه گل منتهی میشود.
گلها دارای ۶ گلبرگ بنفشرنگ هستند که ممکن است در برخی انواع، به رنگ صورتی یا ارغوانی نیز دیده میشوند. هرگل ۳ پرچم و یک مادگی دارد که به کلالهٔ سهشاخه به رنگ قرمز مایل به نارنجی هستند. قسمت مورد استفاده گیاه زعفران انتهای خامه و کلاله سهشاخه است که به نام زعفران مشهور است و معطر و کمی تلخ است.
نام علمی زعفران کروکوس ساتیوس می باشد و از خانواده زنبقیان محسوب می شود. در بعضی از منابع اینگونه آمده که کلمه کروکوس از کریکوس گرفته شده است و این واژه (کریکوس) برای منطقه ای در نواحی سیلیسا در نواحی شرقی مدیترانه می باشد. تاریخچه زعفران در منابع پهلوی به پارسی( كركم ) شناخته شده است. برخی از محققین معتقدند که خاستگاه زعفران جهان، ایالت ماد ایران می باشد. ولی در مقابل آنها عده ای دیگر از محققین محدوده ی بیشتری را مبداء زعفران جهان می دانند که آن محدوده شامل ایران، آسیای صغیر، ترکیه و یونان می شود.
خواص زعفران اغلب به آنتیاکسیدانهای موجود در آن نسبت داده میشود. این آنتیاکسیدانها که شامل کروسین، پیکروکروسین، سافرانال، کامفرول و کروستین هستند به بدن در خنثی کردن رادیکالهای آزاد و مبارزه با استرس اکسیداتیو کمک میکنند. استرس اکسیداتیو در بروز بسیاری از بیماریها از جمله سرطان و بیماری قلبی نقش دارد.
علاوه بر این، وجود این آنتیاکسیدانها باعث شده است که از خواص زعفران برای سرماخوردگی و آنفولانزا هم استفاده شود. چرا که این ترکیبات باعث تقویت سیستم ایمنی بدن میشوند و با ویروسها مقابله میکنند.
تحقیقات در مورد خواص زعفران برای مغز و سیستم عصبی نشان میدهد که آنتیاکسیدانهای موجود در این ادویه از جمله کروسین میتوانند التهاب و آسیب اکسیداتیو را در مغز کاهش دهند.
از خواص زعفران برای چربی خون بالا هم استفاده میشود. در بعضی از تحقیقات مشاهده است که این ادویه کلسترول تام، کلسترول بد و تریگلیسیرید خون را کاهش میدهد و از انسداد عروق خونی جلوگیری میکند.
از خواص دم کرده زعفران برای قاعدگی هم نباید غافل شد. چون این ادویه پرخاصیت به کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگی کمک میکند. در یک تحقیق در مورد خواص زعفران برای پریودی، مصرف این ادویه با کاهش علائم در زنان ۲۰ تا ۴۵ ساله همراه بود. همچنین در زنانی که فقط به مدت ۲۰ دقیقه زعفران را استشمام کردند، سطح هورمون استرس کورتیزول پایینتر بود که همین موضوع ممکن است به کاهش علائم کمک کند.
سندرم تخمدان پلیکیستیک یک اختلال هورمونی است که بسیاری از زنان را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار میدهد. زنان مبتلا به این بیماری دارای سطوح بالایی از آندروژن (هورمون مردانه) هستند که این موضوع به قاعدگی نامنظم، ناباروری و سایر مشکلات سلامتی منجر میشود.
کاهش اثرات مضر اشعه ماوراء بنفش خورشید یکی از بهترین کارهایی است که میتوانید برای حفظ سلامت پوست انجام دهید. اشعه ماوراء بنفش با تولید رادیکال آزاد باعث استرس اکسیداتیو میشود که این موضوع به سلولها آسیب میرساند و پیری پوست را تسریع میکند.
بر اساس تحقیقات، کروسین موجود در زعفران خاصیت آنتیاکسیدانی قوی دارد و با خنثی کردن رادیکالهای آزاد از پوست در برابر اشعه ماوراء بنفش محافظت میکند و جلوی پیری زودرس آن را میگیرد.
تحقیقات نشان دادهاند که مصرف زعفران میتواند به بهبود وضعیت روحی و کاهش علائم افسردگی کمک کند. این گیاه با افزایش سطح سروتونین در مغز، که یک ماده شیمیایی مرتبط با احساس خوب و شادی است، به بهبود خلق و خو کمک میکند. از این جهت هم افراد زیادی از زعفران به عنوان یک ماده آرامشبخش و ضد افسردگی بهره میگیرند.
اگر میخواهید به بهبود کنترل قند خون و پیشگیری از دیابت کمک کنید، حتما از زعفران بهره بگیرید. ترکیبات موجود در زعفران میتوانند حساسیت به انسولین را افزایش دهند و به کاهش سطح قند خون کمک کنند. استفاده از گیاه به عنوان یک مکمل طبیعی میتواند به بهبود کنترل دیابت و پیشگیری از عوارض آن کمک نماید.
زعفران به دلیل خواص ضد التهابی و آنتی اکسیدانیاش میتواند در بهبود آفتاب سوختگی و کاهش التهاب و قرمزی پوست مؤثر باشد. استفاده از ماسک زعفران یا مصرف خوراکی آن میتواند به تسریع فرآیند بهبود کمک کند.
چای ترش یا چای مالمیر یا تمر مکه، تمر گجرات، چای تمر، چای سرخ یا چای روزل یا چای قرمز از کاسبرگ گیاه چای ترش تهیه میشود و در بسیاری از مناطق دنیا به صورت نوشیدنی گرم یا سرد مصرف دارد. در آمریکای لاتین و به ویژه در جامائیکا مصرف آن متداول است و بنام گل جامائیکا و شمال آفریقا به نام چای سودانی و در مصر به نام کرکده مشهور است. مزه آن ترش است و معمولاً با شکر نوشیده میشود. این چایی همچنان ضد سرماخوردگی است و مقدار قابل ملاحظه یی ویتامین را دارا بوده که برای (سرما خوردگی) مفید می باشد.
گل جامائیکا گیاهی است یک ساله بوتههایی به ارتفاع ۲–۳ متر برگهای ۳–۵ وجهی سبز مایل به زرد گلهای زرد با کاسبرگهای سبز که بعد از رسیدن میوه، کاسبرگها برنگ قرمز در میآید. در بعضی کشورها از الیاف ساقههای آن در تهیه وسائل استفاده میشود. این گیاه به صورت گونه مهاجر وارد ایران و در منطقه گلمورتی (دلگان) استان سیستان و بلوچستان برای اولین بار کشت شد.در استان خوزستان هم این محصول کشت میشود و اهواز قطب کشت این محصول در کشور است . نام دیگر آن؛ چای مکی است زیرا به صورت گستردهای در شبه جزیره عربستان کشت و مورد استفاده است.
در طب سنتی از چای ترش برای (درمان فشارخون بالا، بیماریهای کبد و تب و..) استفاده میشد. در طب سنتیِ آفریقا این گیاه برای درمان سرفه و گلودرد و همچنین به عنوان آنتی باکتری، مدرّ، ضد اسپاسم و از بین برنده زرداب و صفرا مصرف میشود. در طب سنتی تایلند چای ترش را برای درمان سنگ کلیه به کار میبرند.
درست کردن چای ترش کار سختی نیست و میتوان آن را به راحتی با موادی مانند لیمو یا عسل از نظر بهبود سلامتی قوی تر هم کرد.
مواد لازم :
دو فنجان آب را در یک ظرف به جوش آورید و چای خشک را در آن بریزید و سپس گاز را خاموش کنید. صبر کنید رنگ مایع قرمز تیره شود. سپس دو قاشق عسل را به آن اضافه کرده و هم بزنید. چای را در فنجان بریزید و میل کنید. این چای را میتوانید سرد یا گرم بخورید.
در این روش میتوانید چای را بهصورت سرد سرو کنید. در یک پارچ بزرگ آب سرد ریخته و ۱۵ الی ۲۰ گرم چای ترش را به آن اضافه کنید. ۱۲ ساعت پارچ را در یخچال بگذارید. بعد از اتمام این بازه زمانی، میتوانید بهوسیله شیرینکنندههای مختلف یا چوب دارچین این نوشیدنی را میل کنید.
چای ترش فواید بالقوه زیادی دارد. این چای، سرشار از آنتیاکسیدان است و ممکن است به کاهش وزن، کاهش رشد باکتریها و سلولهای سرطانی و محافظت از سلامت قلب و کبد کمک کند.
اصلیترین و شناختهشدهترین خواص چای ترش در ادامه آورده شده است.
آنتیاکسیدانها، مولکولهایی هستند که به محافظت در برابر ترکیباتی به نام رادیکالهای آزاد، که میتوانند به سلولهای شما آسیب برسانند، کمک میکنند. چای ترش سرشار از آنتیاکسیدانهای قوی است و بنابراین میتواند از آسیب و بیماریهای ناشی از تجمع رادیکالهای آزاد جلوگیری کند.
ویتامین سی نقشهای اساسی بسیاری را در بدن ایفا میکند؛ از جمله رشد و ترمیم بافت غضروفی، استخوانها و دندانها، التیام زخمها، تشکیل کلاژن و جذب آهن.
چای ترش سرشار از ویتامین سی است و نوشیدن آن، بدن را از خواص بیشمار این ویتامین بهرهمند میکند.
یکی از چشمگیرترین و شناختهشدهترین فواید چای ترش، کمک به کاهش فشار خون است. با گذشت زمان، فشار خون بالا میتواند فشار بیشتری به قلب وارد کند و باعث ضعیف شدن ماهیچههای آن شود. فشار خون بالا همچنین با افزایش خطر بیماریهای قلبی مرتبط است.
در یک مطالعه کوچک، ۴۶ فرد مبتلا به فشار خون بالا، چای ترش و دارونما مصرف کردند. پس از گذشت یک ماه، کسانی که چای ترش نوشیدند، نسبت به افرادی که دارونما مصرف کردند، کاهش بیشتری در فشار خون خود داشتند.
علاوه بر کاهش فشار خون، برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف چای ترش ممکن است به بهبود سطح چربی خون که میتواند یکی دیگر از عوامل خطرزای بیماریهای قلبی باشد، کمک کند.
در یک مطالعه کوچک در سال ۲۰۰۹، ۶۰ نفر مبتلا به دیابت، چای ترش و چای سیاه مصرف کردند. پس از گذشت یک ماه، سطح کلسترول مفید خون کسانی که چای ترش مینوشیدند، افزایش یافته و سطح کلسترول بد و تریگلیسیرید آنها کاهش یافت.
کبد چندین عملکرد حیاتی مانند تولید پروتئین، ترشح صفرا و تجزیه چربی دارد که برای سلامت کلی بدن ضروری هستند. در همین رابطه، مطالعات نشان دادهاند که مصرف چای ترش ممکن است سلامت کبد را تقویت کرده و به حفظ عملکرد موثر آن کمک کند.
باکتریها، میکرو ارگانیسمهای تکسلولی هستند که میتوانند باعث عفونتهای مختلفی مانند برونشیت، ذاتالریه و عفونت در مجاری ادراری شوند. برخی از مطالعات نشان دادهاند که چای ترش علاوه بر داشتن خواص آنتیاکسیدانی و ضد سرطانی، میتواند به محافظت از بدن در برابر عفونتهای باکتریایی کمک کند.
چندین مطالعه روی حیوانات و چند مطالعه کوچک روی انسان، توانایی چای ترش را در مبارزه با التهاب نشان دادهاند. التهاب در ایجاد بسیاری از بیماریها از جمله سرطان، آسم، آلزایمر، بیماری قلبی و آرتروز نقش دارد. درحالیکه تحقیقات بیشتری مورد نیاز است، بر اساس شواهد فعلی به نظر میرسد که چای ترش ممکن است اثرات ضد التهابی مفیدی داشته باشد.
چای ترش حاوی برخی ویتامینها و مواد معدنی، به ویژه فلاونوئیدها است که در برخی از مطالعات حیوانی با خواص ضد افسردگی مرتبط است. بر اساس تحقیقات منتشر شده در مجله فارماکولوژی هند، مصرف چای ترش ممکن است به آرام کردن سیستم عصبی کمک کند و با ایجاد احساس آرامش در ذهن و بدن، اضطراب و افسردگی را کاهش دهد.
چای ترش دارای ترکیباتی است که به بازگرداندن تعادل هورمونی زنان در دوران قاعدگی و همچنین یائسگی کمک میکند. مصرف چای ترش داغ برای کاهش علائم قاعدگی مانند درد، گرفتگی عضلات، نوسانات خلقی و افسردگی شناخته شده است.